|
Foto en tekst © Fam de Moor
En altijd bron vermelding Foto’s en tekst van andere worden met toestemming gebruikt en opgeslagen in archief voor hergebruik. |
|
AKALA DAGBOEK |
|
Hallo allemaal Dagboek 19
Dierenartsen aan het woord Marianne Mensink Een onderwerp van alledag: ontlasting.
Toen Thiely de Moor me vroeg een stukje voor Akala te schrijven schoot me meteen het onderwerp ‘poep’ te binnen. Dit omdat ik net (en niet voor de eerste keer) geconfronteerd was met de opmerking: mijn vogel heeft diarree terwijl het om een grijze roodstaart ging die veel dronk en veel urine produceerde. Een groot verschil wat men zich blijkbaar niet altijd realiseert.
De ontlasting van vogels bestaat uit 3 onderdelen. Het bruin-groene deel, afvalstoffen uit de darm (faeces), het witte deel, uraten, afvalstoffen uit de nieren en urine, ook afkomstig uit de nieren. De kleur, het volume en de stevigheid hangen af van onder andere de soort en de voeding. Faeces van bijvoorbeeld zaadeters uit droge gebieden zoals grasparkieten zijn droger en donkerder dan van een edelpapegaai die meer vocht bevattend fruit eet. Pigmenten in voeding (bijvoorbeeld blauwe bessen) kunnen zowel faeces als uraten kleuren.
Het is dus belangrijk te weten wat voor die specifieke vogel met dat dieet normale ontlasting is. En, als er een ‘klont’ wat gezwollen zachte zaden gevonden wordt zonder faeces heeft de vogel dit waarschijnlijk uit de krop opgegeven. Een aantal zaken horen nooit in ontlasting thuis. Ik loop er een aantal langs.
Foto 1 Door te kijken naar de hoeveelheid donkergekleurd zand in verhouding tot lichtgekleurd zand is te zien dat deze ara veel urine produceert.
-Bloed: voor de aanwezigheid hiervan in ontlasting kunnen veel redenen zijn. Bloed kan uit de darmen komen als gevolg van een ontsteking of tumoren maar ook uit de nieren of de geslachtsorganen. Andere voorbeelden van oorzaken zijn leverproblemen, stollingsstoornissen van het bloed, vergiftigingen door zware metalen.
-Parasieten zoals wormen. Dit komt bij de individueel gehouden vogel niet vaak voor maar wordt wel regelmatig gezien in verblijven waar grotere groepen gehouden worden. Niet alle parasieten zijn met het blote oog zichtbaar, zoals de eencellige protozoa. Dan is een microscoop nodig en kan tegelijk naar eieren van wormen die nog in de darmen zitten gezocht worden.
-Onverteerde voedseldeeltjes kunnen wijzen op een te snelle passage van voedsel door de darm (b.v. door ontsteking of parasieten), een slechte vertering of absorbtie (alvleesklierproblemen) of het kliermaagdilatatiesyndroom, PDD/ Borna virus infectie.
-Uraten zijn afvalproducten van de eiwitstofwisseling. Het eiwitgehalte in het dieet speelt een rol bij de hoeveelheid uraten maar als een vogel vermagert en spierweefsel afbreekt verandert de hoeveelheid. De normale kleur is wit-cremekleurig. Een groene of gele verkleuring wijst op de aanwezigheid van galkleurstoffen. Een reden om een papegaai te controleren op bloedafbraak, leverontsteking of een nierprobleem. Urine, het ‘water-deel’ van de ontlasting. Er kunnen normale fysiologische redenen zijn om veel te drinken en te plassen zoals stress (reizen) en een hoge omgevingstemperatuur.
Er is een hele lijst oorzaken die op ziektes wijzen zoals nierfalen, infecties, tumoren en toxinen. Het kan te maken hebben met suikerziekte, bijnierschorsproblemen, te weinig vitamine A of teveel vitamine D, te hoge zout opname. Ook door de dierenarts toegediende stoffen kunnen dit veroorzaken zoals bepaalde hormonen en antibiotica.
Foto 2. Ontlasting stress. De ontlasting van een zenuwachtige blauwvoorhoofdamazone tijdens het spreekuur: weinig uraten en faeces, veel urine.
Het is duidelijk dat ontlasting belangrijke aanwijzingen geeft over de gezondheid van papegaaien. De dierenarts is hier dan ook erg in geïnteresseerd en vindt het dus juist geen probleem als een kooi ontlasting bevat. Gelukkig produceren vogels vaak ontlasting en even een vel wit papier of plastic op de bodem levert al snel vers materiaal op.
Er wordt gekeken naar de verschillende bestanddelen van de ontlasting. Zoals: zijn de faeces stevig of te slap? Wordt dit veroorzaakt door angst of zou er sprake zijn van een probleem in de cloaca? Is er teveel of te weinig? Wat heeft de eigenaar gezien dat anders dan anders is? Hoe zit het met de kleur? Zit er niet heel veel urine bij? Enzovoort……
Verder onderzoek van de faeces onder de microscoop levert al snel extra informatie op. Wat verse materiaal wordt bekeken, een verzameltechniek wordt uitgevoerd voor eieren en coccidia, een uitstrijkje wordt gekleurd. Gekeken wordt naar de aanwezigheid van bacteriën en een indruk verkregen van de soorten. Zitten er staafvormige bacteriën en zien ze er hetzelfde uit of zijn het meer coccen? Zitten er ook gisten in waarvoor behandeld moet worden? Soms is er dan voldoende informatie om een behandeling te starten.
Soms moet verder gezocht worden. Met alle verkregen informatie besluit de dierenarts in welke richting verder gezocht moet worden. Dat kan betekenen bloedonderzoek om het functioneren van lever en/of nieren te controleren. Een bloeduitstrijkje maken om te kijken of er veel ontstekingscellen in het bloed zitten. Bloed laten testen op PDD/ Avian Borna Virus. Een röntgenfoto maken of een endoscopisch onderzoek uitvoeren.
3. Ontlasting normaal: Faeces en uraten zijn duidelijk te onderscheiden, de urine van deze ara is inmiddels ingedroogd.
Ik heb hoop ik nog eens duidelijk gemaakt hoe belangrijk het is de ontlasting van vogels goed in de gaten houden om veranderingen op tijd te zien.
Marian Mensink, dierenarts
4 Ontlasting donker norit Ik ( Thiely ) voeg nog een foto toe. Het was de poep , toen de vogel de norit had gegeten nadat hij zich vergiftigd had met krant (inkt ) Norit ontgift en de ontlasting word dan zwart..
Dank je wel , Marian voor deze bijdrage
Roofvogels
Dat zijn toch geweldige vogels waar we de laatste jaren in Nederland steeds meer van horen. Zo zijn we in contact gekomen met een aantal roofvogeltrainers, daar is een heleboel van te leren en zeer toepasbaar op onze papegaaien, daarover een andere keer meer. Ontzettend interessant en spectaculair als je deze roofvogels ziet vliegen. Echter hierin schuilt het gevaar, de meeste van ons die wandelen of gezellig, met hun papegaai op de boom, in de tuin zitten zijn zich van geen kwaad bewust. Er is echter wel degelijk een dreiging, de laatste jaren is het aantal roofvogels in de natuur in Nederland enorm toegenomen. Dit komt doordat de akkers niet meer besproeid worden met landbouwgif dat de muizen, ratten en konijnen eten en die zelf weer voedsel zijn voor de roofvogels. Door deze toename is de roofvogel ook dichter bij de bebouwde kom gekomen. In geval van voedselschaarste of in het broedseizoen is het enorm oppassen geblazen, maar ook daarbuiten kan er een roofvogel ‘langs’ komen.
Wij nemen onze gaaien (prooidieren) mee naar buiten, maar voor we dat doen wieken we ze waardoor ze niet in staat zijn te vluchten, ze zijn waarschijnlijk niet snel genoeg als ze vliegen maar wel heel kwetsbaar zonder de mogelijkheid tot vluchten. Een roofvogel heeft enorm scherpe ogen en zodra in aanval niet meer te stoppen. Een slechtvalk in duikvlucht kan een snelheid bereiken van 250 km per uur om een voorbeeld te noemen, dit betekend dat tegen de tijd dat wij een zoef horen de gaai weg is. Zodra de roofvogel zijn klauwen in de papegaai heeft gezet is het gedaan met de papegaai, de klauwen slaan zich als ’t ware in het prooidier en verkrampen direct. Dit lijkt heftig en dat is het ook, een papegaai buiten zal bijna voortdurend naar boven kijken, hij ziet gevaar waar wij dat nog lang niet doorhebben.
Het lijkt overdreven maar steeds vaker wordt er gerapporteerd dat er dieren gegrepen zijn door een roofvogel. Uiteraard laten we onze papegaaien niet onbeschermd buiten, er zou een kat langs kunnen komen. Echter het gevaar uit de lucht is wel degelijk aanwezig. Zorg er daarom voor dat een papegaai nooit onbeschermd buiten zit, letterlijk een dak / beschutting / beveiliging boven zijn hoofd. Een parasol is niet afdoende menigmaal is een roofvogel hier onderdoor gescheerd omdat hij z’n oog op iets lekkers had laten vallen.
In dit filmpje zie je een aanval van een roofvogel op een papegaai, het is een vrij bekend filmpje, kijk hoe snel de roofvogel is en realiseer je dat de roofvogel net vrij gelaten is en niet op volle snelheid in duikvlucht gaat http://www.youtube.com/watch?v=ikDpYwDKQ_A voor ons maakte dit een heleboel duidelijk. En waarom zijn papegaaien voor het raam niet altijd op hun gemak nou dat wordt in een opslag duidelijk als je deze film bekijkt http://www.youtube.com/watch?v=7NVI1OOOmiw de roofvogel vliegt dus bijna dwars door het raam naar binnen.
Ook wandelen, fietsen of op een andere manier recreatief buiten zijn met de papegaai is niet helemaal vrij van risico’s van deze roofdieren. Het is niet zo dat omdat jij er naast staat het niet gebeurd. Er zijn gevallen bekend dat een papegaai van de fiets werd gegrepen of zelfs van een picknick kleed in het bos. Zorg dus ook met een wandelwagen of een fiets dat er iets is dat de papegaai van boven beschermd.
Een ander sprookje is dat dit alleen de kleinere vogels zou overkomen, een sperwer kan met gemak een haas of groot konijn pakken dus ook een ara is niet veilig. Het beste is een voliere maar dat is kostbaar, een goed alternatief is een speciaal ‘vogelnet zie de foto dit is een voorbeeld van een klein net. Deze zie je wel bij dieren tuinen / vogelparken. Een paar stokken en het net goed spannen en de gaai kan op z’n dooie akkertje genieten van de buitenlucht. Deze netten zijn onder andere te krijgen bij www.nettenlijn.nl Overigens is het ook dan nog slim om wat bescherming of in ieder geval de helft van de ruimte af te schermen, een papegaai voelt zich ten alle tijden meer op z’n gemak onder een afdak van bijvoorbeeld takken/riet/stro.
Dit alles lijkt overdreven, zo reageerde ik ook in eerste instantie. Maar dan even uitgezocht en met verschillende mensen gesproken blijkt het toch vaker voor te komen. Zo was er in Washington Amerika een grijsje dat door de eigenaar wonderbaarlijk gered werd uit de klauwen van de roofvogel, deze had niet goed vast. Het grijsje is voor de rest van z’n leven gehandicapt en werd gegrepen terwijl hij op de arm van z’n eigenaar zat. Kortom een gewaarschuwd mens is meer op z’n hoede.
Vriendelijke Groet. papegaai@akala.nl
Foto en tekst @ Fam de Moor Foto’s en tekst van andere worden met toestemming gebruikt in ons dagboek, en in dagboek-archief opgeslagen voor hergebruik.
Onze dank hier voor
|
