|
Foto en tekst © Fam de Moor
En altijd bron vermelding Foto’s en tekst van andere worden met toestemming gebruikt en opgeslagen in archief voor hergebruik. |
|
AKALA DAGBOEK |
|
Dagboek van een kweker week 48.
Opvoeding Deel 3
Bijten In principe zal een kuiken nooit zonder reden gaan bijten. Dit gebeurt slechts uit angst of verdediging. Ze zullen hun omgeving wel met hun snavel verkennen en in en aan alles willen “bijten”, wat wij proeven noemen. Ook vingers, oorlelletjes, neusgaten, de krant, de stoel, de tafel en ga zo maar door zal ‘geproefd’ worden. Bedenk van tevoren wat wel en niet mag want afleren is moeilijk. Een kuiken zal de eerste week in zijn nieuwe omgeving wel angstig zijn en daarom kan het zijn dat het op een stok gaat zitten en de veren bol maakt. Daarbij kan hij met zijn bekje proberen indruk te maken. Door niet te reageren en de “stap op’-oefeningen toe te passen geef je de vogel een vertrouwd gevoel. Hij leert daarmee zich veilig bij zijn baasje te voelen en zal naar u toe trekken als hij zich onprettig voelt. Benader hem altijd zacht en vriendelijk. Al snel zal de vogel blij worden als hij u ziet aankomen en meteen willen opstappen om maar bij u te zijn. In hun jonge jaren hebben papegaaien diverse keren te maken met de pubertijd en in die periode zullen ze u volop gaan uittesten. In de natuur is dit de manier om hoger op de rangordeladder te komen. Vooral kinderen leggen het in deze fase vaak af van de edelpapegaaien die een heftiger puberteit doormaken dan de andere soorten maar ook die gaan natuurlijk door de ‘laddertijd’. Blijf echter altijd de baas! Stel bijvoorbeeld dat de vogel wil domineren. Daarbij zal hij proberen te imponeren door middel van proeven of bijten. Een kort ”NEE” met een duidelijke stemverheffing is genoeg. Doet hij het nog eens dan herhaal je dit en zet hem terug de kooi in. Dit vinden ze niet leuk en zullen daarom binnen de kortste keren stoppen dit gedrag te vertonen. Het liefste zijn ze bij u en daar hebben ze alles voor over. Daarbij zijn uw regels en het consequent naleven ervan van groot belang, zeker in een gezin met kinderen! Consequent zijn en er regels op nahouden zullen u een fantastische tijd met de vogel bezorgen.
Een volwassen papegaai kan om een van de volgende redenen bijten. De papegaai: · is ziek en laat dat op die manier merken · is bang of doet aan zelfverdediging · is te snel benaderd waardoor hij geen gelegenheid heeft gehad te anticiperen op wat er van hem wordt verwacht · heeft geen zin en reageert door te bijten · is ruw behandeld en dat kan al door bijvoorbeeld per ongeluk een bloedveer (wat is een bloedveer, beschrijving geven) geraakt te hebben wordt dominant Zorg ervoor dat de papegaai niet boven uw schouders komt. Ook het trimmen van de vleugels kan helpen. Blijf de baas over je papegaai. · wordt seksueel rijp is incidenteel geprikkeld Een papegaai is een sociaal dier en kan net als ieder ander wezen ‘met het verkeerde been uit bed zijn gestapt’.
Daarnaast zijn nog tal van andere oorzaken te noemen waarvan ik er hieronder een aantal beschrijf. Veel bijtproblemen zijn het gevolg van een te menselijke manier van omgaan met de vogel. De papegaai zal u daardoor steeds meer als partner gaan zien en met hun natuurlijke partners gaan ze zeker niet altijd even vriendelijk om. Maar ook het te vaak en te lang uit de kooi laten zonder daarbij gerichte aandacht aan het dier te geven kunnen een aanleiding tot bijtgedrag zijn. Hierdoor krijgen ze namelijk een te grote levensvrijheid en vergroten daarnaast hun territorium. Hun natuurlijk gedrag komt terug en ze beginnen zelfs al van een afstand aan te vallen. Begin daarom de tijd dat hij los is te verkorten en geef hem gerichte aandacht, een op een. Bij een misplaatste beet wordt de papegaai geprikkeld door iets in zijn omgeving waardoor hij de dichtstbijzijnde persoon bijt. Het kan zijn dat er iemand in uw directe omgeving is waarop de papegaai jaloers is. Belangrijk is om te voorkomen dat de papegaai in zo’n geval kan bijten.
Bijtgedrag in goede banen leiden Er is veel geduld, stabiliteit en kalmering nodig om het bijtgedrag van een papegaai die uit angst bijt in goede banen te kunnen leiden. Door bijtgedrag te negeren geef je de papegaai een onzeker gevoel waardoor het lijkt alsof hij niet gebeten heeft. Reageer je namelijk wel dan kan deze reactie een volgende reactie uitlokken. Hij zal uw reactie namelijk koppelen aan het bijten en kan volgende keer opnieuw bijten om een reactie te krijgen. Vermijd dit en loop liever weg zonder te reageren, kom na verloop van tijd weer terug en benader de vogel alsof er niets gebeurd is. Weglopen vindt de papegaai vervelend aangezien hij er graag bij wil horen en hij zal dit gedrag dan ook proberen te vermijden. Probeer wel te achterhalen waarom u gebeten werd. In geval van een misplaatste of dominante beet kunt u het volgende doen: De eerste straf die uiteraard gegeven moet worden is de papegaai op een time-out plaats of in zijn kooi zetten en hem geen aandacht meer geven gedurende 10 minuten. Daarbij duidelijk en boos ‘NEE’ zeggen. Kijk daarbij ook boos en kijk hem aan. Mocht dit niet voldoende helpen kunt u een stap verder gaan door de papegaai uit zijn evenwicht te halen. Boots een kleine ‘aardbeving’ met uw arm na om het bijten af te leren. Dit houdt een snelle beweging met de hand omlaag in als hij daarop zit. Hij zal zijn balans verliezen door deze onschuldige actie. Het werkt over het algemeen heel effectief. Zorg ervoor dat u hierbij geen oogcontact maakt door uw hoofd af te wenden. Zeg ook helemaal niets.
Probeer in geval van een beet niet terug te trekken want dan zal de pijn erger worden wat gevoelens van boosheid bij u teweeg zal brengen. Papegaaien voelen uw gevoelens feilloos aan en zullen zich daardoor boven u voelen staan op zo’n moment. Bent u boos, loop dan weg, negeer de papegaai en kom pas terug als u van uw boosheid bekomen bent.
Nog even dit. Het is fijn het geslacht van de vogel te weten maar het is geen reden het gedrag van de papegaai hierdoor anders te benaderen. Beide seksen vertonen broedsgedrag en maken verschillende pubertijden door. De hormonen spelen van tijd tot tijd bij zowel de pop als de man op en het is aan u hierop in te spelen. Zoals gezegd ontstaan de meeste bijtproblemen door een te menselijke relatie tussen papegaai en mens. Wees daarvoor op uw hoede om onnodige gedragsproblemen te voorkomen!
6.2.4 Plukgedrag Pas als de vogel gaat plukken gaat men vaak over de oorzaak nadenken. Voorkomen is beter dan genezen want het wordt soms een gewoonte die nog maar moeilijk af te leren is. De oorzaken van plukgedrag zijn behoorlijk divers maar kunnen om te beginnen onderverdeeld worden in een psychische en/of een lichamelijke oorzaak.
Lichamelijke oorzaken
Huidschimmel Van alle geplukte papegaaien die uiteindelijk door een dierenarts worden onderzocht heeft 75% last van huidschimmel. Huidschimmel vormt dus de hoofdoorzaak van plukgedrag onder papegaaien. Om te bepalen of er inderdaad sprake is van schimmels zal de dierenarts een veer van de vogel op kweek zetten. Vervolgens kan de aandoening behandeld worden met met medicijnen en/of een UV-behandeling. U kunt speciale dieetolie door de voeding mengen om de vogel een minder droge huid te geven. Hoe eerder u actie onderneemt als u uw vogel ziet plukken, hoe groter de kans dat deze weer geheel in zijn verenpak terugkomt.
Pijn of jeuk Pijn of jeuk kan er de oorzaak van zijn dat uw papegaai gaat plukken. Herhaaldelijk krabben kan echter een gewoonte worden. Observeer uw vogel goed en probeer er op die manier achter te komen of hij pijn heeft. Uw dierenarts kan medicijnen tegen de pijn of jeuk voorschrijven.
Voeding, met name een tekort aan vitamine A Bij mensen is bekend dat voeding een rol kan spelen bij gedragsproblemen maar dat dieren hier ook last van kunnen hebben is vaak onbekend. Plukken wordt vaak veroorzaakt door verkeerde, eenzijdige voeding of een tekort aan vitamines. Vitamine A speelt een bijzondere rol bij de bloedsomloop en de kwaliteit van het verenpak. Een tekort aan vitamine A geeft ruiproblemen met kans op pijn of jeuk. Dit kan leiden tot plukken bij uw papegaai. Vitamine A is een vitamine die snel in kwaliteit afneemt waardoor het geven van vers fruit niet altijd voldoende is om aan de vitamine A behoefte van uw vogel te voldoen. U kunt dit verstrekken in de vorm van vitaminedruppels AD.
Erfelijke oorzaken In sommige gevallen heeft plukgedrag een erfelijke oorzaak zoals bij lumps. Dit zijn onderhuidse opeenhopingen die ontstaan ten gevolge van schachten met veren die niet door de huid kunnen dringen. De veer groeit echter wel door waarbij er een onderhuidse opeenhoping ontstaat. Operatief kunnen de veren worden verwijderd maar helaas komen ze meestal terug.
Eczeem of een bacteriële infectie Zowel eczeem als een bacteriële infectie is met medicijnen te verhelpen. De papegaai kan met antibioticum behandeld worden en gewassen worden met een oplossing van groene Biotex ter desinfectie. In geval van een terugval kan de vogel een nekkraag omgedaan worden.
Een slecht werkende schildklier of nieren De schildklier draagt bij aan het vlot verlopen van de rui. Bij een slecht werkende schildklier is sprake van een vreemde doorgroei van veren, wat duidelijk zichtbaar is. De vogel, die toch al last heeft van jeuk tijdens de rui, kan hierdoor gaan plukken. De nieren zuiveren het bloed en dragen daarmee bij aan een goede ontwikkeling van de veren. Blijft deze achter dan kan dat voor de vogel een aanleiding zijn zich te plukken.
PBFD of Polyoma Bij beide ziektes zal het uiterlijk van de veer u vertellen dat uw papegaai ziek is.
Plagiaten Plagiaten zijn parasieten die jeuk en pijn bij de papegaai veroorzaken. Deze parasieten komen voor zover bekend alleen onder de lorries voor.
Psychische oorzaken
Het komt helaas maar al te vaak voor dat lichamelijke oorzaken psychisch worden waarbij de vogel uit gewoonte blijft plukken.
Stress Stress is een veelomvattend begrip en kent velerlei oorzaken. Probeer zoveel mogelijk stress bij uw vogel te voorkomen door hem aan allerlei situaties te laten wennen.
Verveling Krijgt de papegaai zijn voeding op een onjuiste manier aangeboden dan ontstaat er dikwijls verveling. In de natuur is de vogel de meeste tijd bezig met het zoeken naar voedsel. In de huiskamer krijgt hij alles voorgeschoteld en is het zoeken ernaar niet meer nodig. Een overschot aan tijd kan dan tot plukken leiden. Zorg dat de manier van voeding aanbieden het leven van uw vogel meer invulling geeft. Zo blijft hij enerzijds gezond door gezond voer en anderzijds is het een interessant tijdverdrijf. Voeding kan op diverse manieren worden aangeboden. Een wortel bijvoorbeeld kan geraspt, in plakjes of in zijn geheel worden gevoerd. Papegaaien leren door de voeding kleuren onderscheiden. Ze ruiken, proeven, zien, horen en voelen aan het voer. Soms is het hard, dan zacht, soms ook rood of groen, lang, dik of dun. Het houdt ze bezig; voedsel is voor hen zoveel meer dan alleen eten. Als hun voedsel al zo veelzijdig is, leren ze makkelijker dingen te accepteren als speelgoed of vreemde voorwerpen; hun nieuwsgierigheid blijft namelijk geprikkeld. Gezonde voeding is uiteraard een must.
Verveling kan dus tot veren plukken leiden maar ook de smaak van de veren kan een vogel doen plukken. Er komt namelijk een zoete smaak van de schacht van de veren af, waar ze als het ware aan verslaafd kunnen raken. Kant en klare oplossingen kan ik u helaas (nog) niet geven maar met z’n allen komen we daar op een gegeven moment misschien wel achter. Aloë Vera-spray wil wel eens helpen bij plukkende vogels. Het is een spray-lotion die uit plantaardige extracten is gemaakt en de huid en veren versoepelt (in dat geval was de huid te droog). Zelf gebruiken we een ‘soep’ van brandnetels en knoflook (zie voor het recept hiervan blz. X).
Fijn weekend
Vriendelijke Groet. Ed en Thiely de Moor.
Foto en tekst @ Fam de Moor Gebruikt u foto's, film en/of teksten : Vraag dan eerst toestemming. Foto’s en tekst van andere worden met toestemming gebruikt in ons dagboek, en in dagboek-archief opgeslagen voor hergebruik. Onze dank hier voor . |
