46 opvoeding

Foto en tekst © Fam de Moor

Gebruikt u foto's, film en/of teksten : Vraag dan eerst toestemming.

En altijd bron vermelding

Foto’s en tekst van andere worden met toestemming gebruikt en opgeslagen in archief voor hergebruik.

AKALA DAGBOEK

Opvoeding en testen

Opvoeding

Om een papegaai goed op te voeden moeten we ons verdiepen in het gedrag maar ook in het hoge intelligentie- en leervermogen van onze papegaai. Uit Amerikaans onderzoek blijkt dat de intelligentie van grijze roodstaart papegaaien op hetzelfde niveau staat als dat van kinderen in de leeftijd van 4 tot 5 jaar oud. Dit is een opmerkelijk gegeven. Des te meer reden om papegaaien serieus te nemen en hun intelligentie te stimuleren. Het voorkomt stress en verveling bij de papegaai, is zeer verfrissend voor uzelf en bevestigt daarnaast de rangorde. De papegaai leert op een leuke manier dat de eigenaar zijn leermeester is en hij de leerling.

In de omgang met uw vogel is het van groot belang dat de vogel op een positieve manier respect heeft voor de medemensen in uw gezin. Dit respect komt niet vanzelf, het moet worden afgedwongen door een houding en een bepaalde omgangsvorm. Kortom, door een goede opvoeding. Ik ben van mening dat consequent zijn en regels handhaven daar een goed hulpmiddel bij zijn. Iedereen in het gezin dient zich hier echter aan te houden. Met uw regels en het zorgvuldig naleven daarvan voorkomt u ook probleemgedrag van uw papegaai.

Lichaamstaal

Iedere papegaai heeft een eigen karakter maar in de basis zijn alle papegaaien gelijk. Papegaaien maken u aan de hand van hun lichaamstaal duidelijk hoe ze zich voelen. Leert u deze op de juiste wijze te interpreteren dan bent u een aantal situaties een stap voor. Hieronder volgt een algemene beschrijving van de diverse emoties en de bijbehorende lichaamshoudingen van de papegaai:

Angst

Een angstige vogel zal zich klein maken en zich als hij daartoe de kans heeft in een hoek verstoppen. Verder zal de vogel naar een vluchtroute zoeken en kan gaan schreeuwen of bijten. Angst brengt stress met zich mee en dat is zeer schadelijk voor de gezondheid van de vogel. Ga dan ook altijd op zoek naar de oorzaken van de angst. Neem daarbij niet aan dat zaken die voor ons normaal zijn ook zo door onze vogels beschouwd worden. Voorbeelden van gebeurtenissen die met stress/angst gepaard kunnen gaan zijn de geluiden en lichteffecten van vuurwerk of de aanschaf van een huisdier.

Onzekerheid

Onzekerheid uit zich vaak in het hardhandig poetsen van de veren of het zich zogenaamd ongeïnteresseerd gedragen. Onzekere vogels zie je op en neer over de stok lopen, gaan gapen en met de kop schudden en gedragen zich ongecontroleerd. Soms draaien ze hun kop op en neer of gaan zelfs trillen. Onzekerheid is zeer goed waarneembaar bij een papegaai.

Opwinding

Een opgewonden papegaai kan zijn veren opzetten en baltsbewegingen maken. Ook kunnen ze kreunen of kuikengeluiden voortbrengen. Dikwijls maken ze zeer felle geluiden. Daarbij vragen ze aandacht en spreiden de (staart)veren helemaal uit, gaan trillen met hun vleugels en hangen op hun stok alsof ze erop steunen.

Agressie

Papegaaien die agressief gedrag vertonen zullen zich groot maken waarbij ze de veren opzetten en grote ogen krijgen. Daarbij kunnen ze gaan brommen of schreeuwen. Ze nemen een duidelijk vijandige houding aan en zullen proberen te bijten.

Alertheid

Een alerte houding gaat soms met een alarmkreet gepaard. Daarbij wordt alles in de gaten gehouden. De vogel zet grote ogen op, trekt zich strak in de veren, maakt zich extra lang en dun en blijft stil op de stok zitten.

Ontspanning

Een ontspannen vogel zit meestal op één poot op zijn gemak op stok, maakt zich bol en valt in slaap. De andere poot is ingetrokken tussen het verenkleed. Over het algemeen zoeken ze hiervoor de hoogst geplaatste stok op. Vaak laten ze een klein knarsend geluid van tevredenheid horen.

Ziekte

In geval van ziekte ziet u de papegaai op twee poten zitten. Dikwijls zitten ze bol in elkaar gedrukt om zich warm te houden, sluiten hun ogen en hebben minder trek in eten en drinken. Vaak blijven ze boven in de kooi zitten en naarmate ze verzwakken zoeken ze een plekje dichter bij de voerbakken op. Hun staart dragen ze recht naar beneden om hun evenwicht te houden. Een papegaai laat niet snel zien dat hij ziek is aangezien dat in de natuur zijn dood zou betekenen. Het weigeren van eten en drinken zijn meestal de laatste symptomen waarbij het veelal te laat is dus zoek in die gevallen met spoed een dierenarts op.

Rui

De rui is voor de vogel een zware tijd die de vogel veel energie kost en met gedragsveranderingen gepaard kan gaan. Het kan ook pijnlijk voor de papegaai zijn, zeker om geaaid te worden. Bijten lijkt misschien vanuit het niets te komen maar houd er rekening mee dat aaien pijn kan doen.

Gedragsproblemen

Door de jaren heen ben ik erachter gekomen dat ongewenst gedrag meer het resultaat is van onze manier van omgaan met het dier dan dat het voortkomt uit onze papegaaien zelf. Vogels genieten vaak juist van die dingen waar wij als mens niet (meer) van kunnen genieten. Vaak treden wij in dit soort situaties ook nog eens bestraffend naar ze op. Niet begrepen worden vormt dan ook een groot probleem voor uw papegaai. Probeert u zich in eerste instantie eens in het dier in te leven. Papegaaien zijn niet gedomesticeerd en zijn in de natuur continu bezig met het maken van de juiste keuze die de basis vormt van hun verdere toekomst. Het zijn dus nog wilde dieren die niet onderdanig naar hun eigenaar zijn maar blijven uitproberen wie de leider van de flock is waarin ze leven.

Onzekerheid van het dier, geen vertrouwen in zichzelf hebben, is vaak de eerste stap naar gedragsproblemen. Gedragsproblemen vormen de belangrijkste reden dat veel papegaaien uiteindelijk belanden in opvangcentra. Papegaaien voelen angst feilloos aan, en gedwongen contact geeft stress. Veelal zien we dan papegaaien die gaan bijten, schreeuwen, plukken of de kooi en alles eromheen slopen. Begint men dit gedrag te negeren en langzaam weer aan elkaar te wennen, elkaar te respecteren, dan is de eerste stap gezet.

Een verbale afstraffing is in ieder geval nooit goed en vaak zinloos. Het vormt voor de vogel eerder een reden om ongewenst gedrag te blijven herhalen. De vogel verkiest een 'scheldpartij' boven genegeerd te worden want ook een standje is aandacht! De vogel zal het ongewenste gedrag daardoor steeds verder uitbouwen met nog meer ongewenst gedrag. U kunt beter rustig blijven en altijd zachtjes tegen uw vogel praten in plaats van tegen hem te schreeuwen. Als hij uw geschreeuw namelijk leuk vindt zal hij hierop reageren door ook te gaan schreeuwen. Door de papegaai rustig te benaderen wekt u zijn nieuwsgierigheid op. De vogel zal u dan ook rustig benaderen en daarnaast heeft u zijn aandacht gevangen wat de ideale basis vormt voor het ‘werken’ met uw vogel.

Probeer de situatie goed te overzien en op tijd te reageren of het gedrag te negeren. Wanneer de vogel vanuit zijn natuurlijk instinct handelt, beloon hem dan. Prijs hem echter ook als hij dingen doet die ongewoon voor hem zijn maar zo gewoon voor ons als mens. De vogel leert op deze wijze dat hij beloond zal worden als hij het gewenste gedrag vertoont en niets bereikt met het maken van ‘fouten’. Hij zal het gewenste gedrag daarom vaker gaan vertonen en het ongewenste gedrag zal langzaam uitdoven, mits het om instinctief gedrag gaat.

Elke reactie van de eigenaar, die door de vogel niet als ongewenst wordt gezien, vormt een reden om het (on)gewenste gedrag te blijven vertonen. Hiermee werkt u het gedrag dus alleen maar in de hand.

Ook vanwege de hoge intelligentie van papegaaiachtige kan een eigenaar gemakkelijk ongewenst gedrag aanleren. Veelal wordt op het verkeerde moment en op de verkeerde manier aandacht gegeven. De aandacht die vogels krijgen is vaak het belonen van het (ongewenste) gedrag. De eigenaar realiseert zich op dat moment niet hoe de vogel zijn gedrag interpreteert. We moeten ons realiseren dat aandacht vragen vaak moet worden beschouwd als dominant gedrag waarbij de vogel een reactie van de eigenaar aan het uitlokken is. De reactie van de eigenaar is voor de vogel meestal voorspelbaar en daarmee wordt de dominante positie van de vogel bevestigd en het gedrag in stand gehouden. Hoe consequenter wij op een goede manier op het gedrag van de vogel leren reageren hoe minder stress de vogel in de relatie met hem zal ervaren en hoe beter de band dus zal worden.

Een vogel kan men leren accepteren dat er dingen gebeuren die hij/zij niet wil. Vogels die geleerd hebben om dat te accepteren, hebben daar geen problemen mee en voelen zich gelukkig. Juist door het instellen van gedragsregels binnen een gezin zal de vogel rust ervaren aangezien deze weet waar hij aan toe is. Door een goed wederzijds respect zijn er geen gedragsproblemen. Vogels met gedragsproblemen vertonen dominante gedragseigenschappen in combinatie met onzekerheid.

Hallo Thiely en Ed,

Ik heb even een belangrijke vraag over het testen van papegaaien op PBFD, Polyoma en Psittacose (papegaaien ziekte) .Ik vang wel eens een vogel op als mensen op vakantie gaan of in een ziekhuis terecht komen en zit met een vraag. Als ik een loge in huis neem vraag ik altijd of ze een bezoek aan een vogelarts willen doen, voor dat ze met de vogel bij mijn vogel (s) komen. Aangezien ik veel hoor over de medische problemen en ik ook geen vogel in huis als loge wil nemen die niet getest is.

Dit alles stuit bij heel erg veel mensen op financiële problemen helaas. Als ik hoor dat b.v. een DA 169 euro rekent voor een test ! Haken mensen af en raken van de wal in de sloot. Ze hebben het allerbeste met hun vogels voor en vaak hebben deze mensen de vogel ook nog eens van iemand over genomen. Ik geef ze sowieso voedingsadvies en daar knappen de vogels ook vaak van op, maar de meeste mensen hebben er gewoonweg geen geld voor.

Ik heb DA’s een mail gestuurd, maar je krijgt vaak een antwoord terug dat dit gewoon de kosten zijn ,en dat deze bedragen ook een “”test zijn voor de eigenaren van de gaaien om te kijken hoeveel ze er voor over hebben. Want wordt er gezegd, stel dat de vogel ZIEK wordt.

Kijk en dat bedoel ik nou,ik wil het voorkomen ( hoewel dat nooit helemaal kan natuurlijk) Maar je bent wel dingen voor en ik vind dat de testen veel en veel goedkoper moeten kunnen. Op deze manier blijven wij en de papegaaien baasjes in een vicieuze cirkel ronddraaien volgens mij en bereiken we niet wat we zo graag willen, n.l. gezonde vogels die een goed huis hebben en houden. Vogels die als een volwaardig gezinslid worden behandeld en in hun waarde worden gelaten.

Thiely, Ed, hoe denken jullie hierover en weten jullie misschien een goede vogelarts die minder rekent .Probleem is ook, dat de mensen die mij bereiken ook nog eens erg ver weg wonen en ik voor hun een “goede vogelarts “een beetje bij hun in de buurt probeer te zoeken. Natuurlijk moeten ze er evengoed een behoorlijk stuk voor rijden, maar mensen hebben dat er wel voor over, maar het moet allemaal wel haalbaar zijn. Voor ik alle vogelartsen in Nederland ga mailen of bellen, vraag ik eerst jullie hulp in. Ik heb gelukkig heel weinig ervaring met vogelartsen tot nu toe, omdat mijn vogels getest en goed gezond zijn. Ik zit er behoorlijk mee zoals jullie wel merken hé?

Lieve lezer,

Dit is een goede vraag. Het klopt dat de kosten van de dierenartsen verschillen ,ze doen het ook allemaal anders .De een die trekt bloed in een seconde uit de slagader ,zonder verdoving. Die berekend dan alleen de test. De vogel is met een minuut klaar.

De andere dierenarts die brengt de vogel onder narcose en doet nog eens een onderzoekje. Geeft een spuitje met vitamine en doet een cloaca testje erbij en alles bij elkaar telt dat allemaal op. Het is dan wat de klant wil . Soms is het zoals de dierenarts werkt, en die brengt zijn werk en tijd in rekening. Dus is alles veel duurder.

De testen zijn vrijwel even duur voor iedere dierenarts maar de behandeling maakt het verschil. Daarnaast is het tarief verschillend . Dierenartsen die alleen werken , als maatschap werken, kennis vergaren, zich specialiseren , grote en kleine praktijken ,en de apparatuur die gebruikt word ,dat zijn allemaal factoren die mee tellen. Verschillen die naar mijn mening terecht in de factuur verwerkt worden.

De behandeling is bij iedere dierenartsen anders en dat betaal je .

Als mensen geen geld hebben voor hun dier of papegaai moeten ze helaas “het klink hard “maar geen dier kopen ,aanschaffen of opvangen.

Deze kosten calculeer je in bij aanschaf. De papegaai die in principe een van de goedkoopste huisdieren is, komen als het goed is bijna nooit bij een dierenarts. Alleen bij de aankoop of de opvang is dat extra geld voor testen een feit.

Dat geeft zekerheid dat je een gezonde vogel opneemt of aankoopt.

Maar eenmaal die fase voorbij dan komen er normaal gezien geen kosten meer bij.

Dus net als bij andere dieren ,waar we dat normaal bij vinden, moet men testen als aanschaf kosten berekenen. Honden ,katten en natuurlijk veel andere diersoorten krijgen bij geboorte (pup-kitten) diverse wettelijk verplichte inentingen .Dat herhaalt zich dan nog eens ieder jaar. Daarnaast de onderzoeken ,puppy cursussen ,en dus kosten dieren geld .

Over voeding maar niet te spreken ,want wil je het goed doen kost het altijd geld.

Echter bepaal je zelf de kosten door keuzes te maken.

Mensen die vogels niet getest hebben zijn dus fout bezig .

Ze hebben die kosten niet berekend en zijn niet goed voorgelicht.

Maar ik vind wel dat wanneer je bij een vertrouwd adres ,dus een kweker koopt waar al de vogels getest zijn je een verschil kan maken. Men kan dan ook navraag doen bij de dierenarts. Ik hoop dat t.z.t. bep. testen verplicht bij aanschaf worden gesteld. Dat zou een heleboel leed voorkomen! Maar dat is met de nieuwe wet zelfs terug gesteld en mensen testen nu minder dan de laatste afgelopen 10 jaar ! Jammer.

De kosten zijn helaas, zo hoog opgelopen dat mensen kiezen voor risico.

Maar onderzoeken en testen bij de aanschaf ,verzekeren de klant dat ze een goede en gezonde vogel gekocht hebben, en dat is wat we allemaal willen. Voorkomen is beter dan genezen . Om over het emotioneel vlak nog maar niet te spreken ,dat is met geld nooit goed te maken!

En Krijgers , opvang vogels en afdankertjes moeten juist, ALTIJD getest worden ongeacht hun leeftijd ! Want ze dragen vaak een ziekte mee . De andere vogel (s) in je huis (kunnen) dood neer vallen. Dat is het niet waard .Dus neem je verantwoordelijkheid. Want daar praten we hier over .

Dus helaas papegaaien baasjes nemen hun verantwoording niet altijd serieus als ze niet testen. Kijk er zit wel verschil in! Dat verschil maak je zelf of je dierenarts. Maak een keuze tussen een volledig onderzoek of puur alleen de testen.

Kijk of het noodzakelijk is uitgebreid of meerdere testen te doen als pbfd, pdd, papegaaien ziekte en polyoma en herpes ( dat zijn er al 5 ) en de cloacaswab. Wat dan is 200 euro geen uitzondering . Door een goed onderzoek , leeftijd, historie vogel, kweeknummer kweker, ontlasting kan een dierenarts er voor kiezen bepaalde testen niet te doen . Symptomen en aanwijzingen van een ziekte beeld kan hij inschatten .Bv geen bacterie in de ontlasting , is er al minder gevaar en zijn sommige testen niet nodig. Echter diverse testen zijn gewoon noodzakelijk.

Het is dus een verschil tussen keuzes van testen, tussen een huiskamer vogel en een kweek vogel en de dierenarts. Je kan dus kosten besparen ,door keuzes te maken en misschien wel dierenartsen te benaderen wat de prijzen zijn voor onderzoek. Kies je voor goedkoop moet je soms meer kilometers maken ,die afweging maak je zelf. Het ander probleem is mensen willen dan weer niet reizen en dus in principe, willen ze 100% gezonde vogel voor niets , en daar geef ik de dierenartsen dan weer gelijk in : Dat bestaat niet.

Testen kosten geld. Testen als PBFD of PDD zijn een must .

Testen geeft zekerheid! Er kan niets op tegen zekerheid ,dat maakt dat het een gezonde vogel is en je als eigenaar geen zorgen hebt.

En mensen moeten testen gaan zien als een verplichting bij hun aankoop.

Een kwaliteit vogel is getest . Ziektes komen minimaal voor bij papegaaien en ze worden oud. Dus de investering in een papegaai is verhoudingsgewijs heel laag. Opvang vogels hebben een verleden ,neem het risico niet en test die vogels.

Als je de kosten verdeeld door de jaren en je het plezier er in mee neemt dan is het altijd de moeite waard. Het gaat goed tot het fout gaat ,maar gaat het fout verlies je een kweek bestand, waar je jaren in geïnvesteerd hebt om goede zuivere kweek lijnen weg te zetten !

Of een dier ,waar je van houd. En wat je voor geen miljoen wil missen, toch !

Nu dan zijn die begin kosten wel te dragen en zo niet ,koop dan geen vogel.

Ben dan eerlijk tegen je zelf en tegen dieren.